Alle chemici en biologen kennen Svante Arrhenius (1859-1927, Nobelprijs chemie 1903) als grondlegger van de reactiekinetiek en vanwege zijn ionentheorie. In wijdere kring geniet hij bekendheid als ontdekker van het broeikaseffect. Hij concludeerde in 1896 dat een verdubbeling van het CO₂ gehalte in de atmosfeer zou leiden tot een temperatuurverhoging van 4 à 6 graden. Het IPCC borduurt daar tegenwoordig op voort en jaagt ons de stuipen op het lijf met onheilsboodschappen en dreigementen. Maar sinds de Kopenhagen conferentie van december 2009 is er een stortvloed van kritiek losgebarsten. Klokkenluiders, hackers zo u wil, hebben emails op het web gezet die schade toebrengen aan de reputatie van vooraanstaande klimatologen. Onhoudbare beweringen over gletschers in de Himalaya zouden het gevolg zijn van een drukfout. De ‘hockeystick’ is allang niet meer wat hij leek. De zeespiegel wil maar niet echt stijgen en de temperatuur is al meer dan tien jaar stabiel. Alleen één ding bleef overeind: het CO₂ niveau in de atmosfeer gaat nog steeds gestaag omhoog en niemand minder dan de grote Arrhenius heeft al meer dan een eeuw geleden uitgerekend dat de temperatuur dan flink zal gaan stijgen; of niet soms?

Twee maanden geleden plaatste ik een stukje onder de titel ‘Stijgt de zeespiegel eigenlijk wel?’ Een enigszins plagende titel, want het antwoord is immers bekend: ja, de zeespiegel stijgt. Al eeuwen! Maar de hamvraag is uiteraard: hoe snel en in hoeverre is de stijging direct toe te schrijven aan de opwarming gedurende de twintigste eeuw? Voor een goede extrapolatie naar het jaar 2100 is dat laatste uiteraard van groot belang. Daarnaast speelt de vraag of de condities voor de Noordzee – van belang voor het overstromingsrisico van Nederland – afwijken van het wereldgemiddelde. De huidige trend in de zeespiegelstijging vindt zijn oorsprong halverwege de negentiende eeuw. Ook is er gedurende de twintigste eeuw geen significante versnelling waarneembaar. Bovendien blijkt dat de zeespiegelstijging in Noord West Europa, door regionale factoren, achterblijft bij het wereldgemiddelde. Lees verder