Naar aanleiding van de verschijning van het rapport de ‘Staat van het Klimaat’ schreven Arthur Rörsch en Hans Labohm het kritische stuk ‘De Kunst van het weglaten’ waarin ze de makers van dat rapport betichten van het weglaten of negeren van allerlei relevante informatie. Ene ‘Hans’ meende echter in een reactie bij de Klimatosoof dat het stuk van Rörsch en Labohm ‘makkelijk te weerleggen was’, en na enig pressen schreef hij dat ook op. Arthur Rörsch reageert daar weer op en U misschien ook weer.
De kunst van het weglaten
Kanttekeningen bij het PCCC-rapport: De staat van het klimaat 2007. Actueel onderzoek en beleid nader verklaard.
‘Whenever I hear politicians and activists talking about “stopping climate change”, or “saving the planet”; when I see the rich buying indulgences in the form of carbon credits, or carbon offsets; when I hear politicians talking about “zero-carbon houses”, when no such thing exists; when I hear scientists declaring that we can manage the most complex, coupled, non-linear, semi-chaotic system known to humans by fiddling at the margins with one factor – and to a degree Celsius; when I see the blatant hypocrisy of newspapers like ‘The Independent’ and ‘The Guardian’, which lecture us all, while selling foreign holidays, page after page; when I hear academics planning to fly to yet another world conference on climate change; when I watch one more hyped-up report, with shelving ice and doleful polar bears, on the tele; when I see yet another celebrity flying in to yet another world gig to tell us how they live the ‘Green’ life; when I hear claims that wind turbines will save the world;
….. I could go on and on ….. but, ….. an obstinate rationality prevents me from having anything to do with the carbon claptrap of the Global Warming Religion and the trivial pieties of our shallow Age.’
Philip Stott
Prof. (em.) biogeografie en ecologie, Universiteit van Londen
Op dinsdag 19 februari werd het nieuwste rapport van het Nederlandse ‘Platform Communication on Climate Change’(
PCCC) gepresenteerd in Nieuwspoort en aan premier Balkenende aangeboden. Het was weer veel kommer en kwel – alsof onze premier niet al genoeg zorgen aan zijn hoofd heeft.
Hierna volgen enkele kritische kanttekeningen bij dit rapport.
Wetenschapskartel
Het
PCCC is een samenwerkingsverband van een aantal wetenschappelijke instellingen die zich in ons land met het klimaatvraagstuk bezighouden (Milieu en Natuur Planbureau,
KNMI, Vrije Universiteit Amsterdam, Universiteit Utrecht, Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, Wageningen
UR en Energieonderzoek Centrum Nederland). Een dergelijke wetenschappelijke kartelvorming is een
Fremdkörper in ons nationale wetenschapslandschap.
Het heeft een voorgeprogrammeerde neiging meningen te negeren die afwijken van de menselijke broeikashypothese. Daardoor vormt het een belemmering voor de pluriformiteit van het klimaatdebat in ons land.
‘Truth’ versus ‘Swindle’
In het eerste hoofdstuk van het
PCCC-rapport wordt, naast enige kritiek, per saldo een positief oordeel uitgesproken over de film van Al Gore: ‘An Inconvenient Truth’. Verzuimd wordt daarbij te vermelden dat een Britse vrachtwagenchauffeur en lid van de ouderraad van een school in Kent, Stewart Dimmock, het Britse Hooggerechtshof enige tijd geleden verzocht om de vertoning van Al Gore’s film op de middelbare scholen te verbieden, op grond van het feit dat het hier om politieke indoctrinatie zou gaan. Hij kreeg gedeeltelijk zijn zin. De rechter bepaalde dat de film zonder corrigerende toelichting niet meer op de Britse scholen mag worden vertoond. De rechter was van oordeel dat de apocalyptische visie die in de film werd gepresenteerd, politiek gekleurd was en berustte op een eenzijdige interpretatie van de klimaatwetenschap. In het vonnis werden negen aperte onjuistheden van de film opgesomd. Verschillende auteurs hebben overigens nog véél meer fouten in Al Gore’s rolprent ontdekt. Zo heeft de bekende Britse klimaatscepticus, Lord Christopher Monckton, 35 aperte onjuistheden in de film gevonden. Op grond hiervan kan men niet anders concluderen dan dat de ‘documentaire’ van Al Gore misleidend is. Wetenschappelijke instituten, zoals die welke deel uitmaken van het
PCCC, zouden zich expliciet van dit soort misleiding dienen te distantiëren, ten einde te voorkomen dat zij hun wetenschappelijke integriteit en geloofwaardigheid verliezen.
Daartegenover wordt in het
PCCC-rapport een negatief oordeel geveld over de klimaatsceptische documentaire, ‘The Great Global Warming Swindle’, omdat deze ‘een aantal zodanig aantoonbare onwaarheden [bevatte] dat deze er achteraf uit zijn gehaald.’ De film bevatte inderdaad onvolkomenheden, maar die zijn gecorrigeerd. Ons is niet bekend of dit ook met de film van Al Gore is gebeurd. ‘The Great Global Warming Swindle’, waarin vele vooraanstaande wetenschappers werden geïnterviewd – hetgeen niet in de film van Al Gore het geval was – geeft een goed beeld van de bezwaren die er in grote delen van de wetenschap leven tegen de menselijke broeikashypothese.
Schuld van de mens bewezen?
Het
PCCC stelt dat ook de nieuwste rapportage van het
IPCC
veel aandacht kreeg in de media. ‘De belangrijkste boodschap daarin luidt: “De mens is zeer waarschijnlijk verantwoordelijk voor het grootste deel van de opwarming van de aarde van de afgelopen 50 jaar.” Deze boodschap kwam in de berichtgeving hierover in ons land ook duidelijk naar voren.’
Inderdaad heeft deze stelling de krantenkoppen gehaald. Wat er niet bij werd verteld, was dat er geen objectieve wetenschappelijke methode bestaat om deze waarschijnlijkheid te kwantificeren. Deze is op niets anders dan ‘expert judgement’ gebaseerd, ofwel ‘group think’. Gegeven de klimaatalarmistische reputatie van het
IPCC, was het te verwachten, dat de waarschijnlijkheid van de dreiging van een klimaatcatastrofe door toedoen van de mens zou worden opgeschroefd. Maar nogmaals, deze is slechts gebaseerd op een subjectieve inschatting van enkele tientallen wetenschappers die tot de kerngroep van het
IPCC behoren. De veel gehoorde bewering dat 2.500 wetenschappers die bij het werk van het
IPCC zijn betrokken daar allemaal net zo over denken, bleek na gedegen onderzoek niet te kloppen met de feiten.
Oppervlakte zeeijs in recordtempo aangegroeid
In het
PCCC-rapport wordt voorts gesteld dat de polen vanuit klimaatoogpunt tot de meest kwetsbare gebieden behoren. ‘Dat bleek toen in september 2007 veel kranten schreven over het minimale oppervlak aan zeeijs dat op dat moment in de noordelijke IJszee werd waargenomen.’ Het
PCCC verzuimt daarbij te vermelden dat het poolijs thans zodanig is aangegroeid dat volgens vele berichten het op dit moment een recordoppervlakte heeft bereikt.
Opwarming in Nederland irrelevant voor klimaatdiscussie
Het
PCCC-rapport wijst voorts op warmterecords in Nederland. Vanuit nationaal oogpunt is dit zeker relevant. Maar over de samenhang tussen nationale/regionale klimaatontwikkelingen en het vermeende menselijke broeikaseffect
is weinig bekend. Het gaat in de klimaatdiscussie niet om regionale klimaatveranderingen, maar om de veronderstelde opwarming van de aarde als gevolg van het gebruik van fossiele brandstoffen.
CO2-concentratie nog nooit zo hoog geweest?
Over de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer merkt het rapport op: ‘De concentratie van de broeikasgassen kooldioxide en methaan in de atmosfeer is op dit moment de hoogste in minstens 650.000 jaar, zo blijkt uit analyses van ijsboringen.’ Het verzuimt te vermelden dat er in de literatuur reeds geruime tijd twijfels zijn geopperd aan de nauwkeurigheid van deze metingen. Deze twijfels zijn tot op heden niet overtuigend weerlegd.
Voorts stelt het rapport: ‘De kooldioxideconcentratie in de atmosfeer steeg de afgelopen 10 jaar sneller dan ooit.’ Hierbij worden metingen (volgens de chemische methode) genegeerd, die voor het begin van de jaren veertig een niveau van 100 ppmv boven het huidige niveau aangeven
Waarom wil de gemiddelde wereldtemperatuur de laatste tien jaar maar niet stijgen?
Verder merkt het rapport op: ‘De hogere concentratie van broeikasgassen houdt warmte langer vast in de atmosfeer, waardoor de aarde opwarmt. Het effect van de menselijke invloed op het klimaat wordt steeds beter begrepen.’ De vraag waarom de gemiddelde wereldtemperatuur de laatste tien jaar dan maar niet wil stijgen, wordt niet gesteld, laat staan beantwoord.
Het PCCC stelt voorts dat, hoewel er al vóór zijn rapportage nauwelijks meer twijfel was dàt het klimaat door de mens aan het veranderen is, de nieuwe gegevens een steeds duidelijker en samenhangender beeld geven van de mondiale opwarming. Niet alleen de lucht warmt op, maar ook de oceaan. Deze bewering is in verschillende opzichten niet in overeenstemming met de feiten. Het aantal klimaatsceptici groeit gestaag. De signalen van een afkoeling van de aarde nemen toe. Zowel de atmosfeer als de oceanen laten de laatste jaren geen temperatuurstijging meer zien.
Zoek de zon op
Ook stelt het
PCCC-rapport: ‘De invloed van variaties in de instraling door de zon is naar de huidige inzichten minstens vijfmaal kleiner dan de totale menselijke invloed op het klimaat sinds 1750.’Vanuit astrofysische kringen bereiken ons echter steeds meer signalen dat de aanhangers van de menselijke broeikashypothese het ten aanzien van dit punt waarschijnlijk bij het verkeerde eind hebben. De wetenschappelijke literatuur terzake wordt door hen echter genegeerd.
Hebben critici geen alternatieve verklaringen?
Het
PCCC refereert ook aan het
ISPM-rapport (
ISPM = Independent Summary for Policymakers) van het Fraser Institute. Het
PCCC-rapport stelt in dit verband: ‘Dat extra broeikasgassen het klimaat opwarmen, is maar één van de hypothesen die de waargenomen effecten kunnen verklaren, aldus het Fraser Institute. Dat lijkt een redelijk klinkende bewering, maar welke alternatieve hypothese dan waarschijnlijker is, wordt door het Fraser Institute niet genoemd. Als de huidige opwarming namelijk niet of nauwelijks wordt veroorzaakt door extra broeikasgassen, dan rijzen de volgende vragen: waar komt de waargenomen opwarming dan wel vandaan en waarom veroorzaakt de toename van broeikasgassen geen extra opwarming? Wat gebeurt er met die energie, of hoe wordt de extra opwarming die daaruit voortkomt gecompenseerd? Op deze kernvragen geeft het Fraser Institute in de
ISPM geen antwoord.’
De laatste zin is zonder meer een onjuiste conclusie. Het ISPM geeft wel degelijk een antwoord op de belangrijkste kernvraag: Dat is: de huidige klimaatvariabiliteit valt nog steeds binnen de te verwachten natuurlijke variabiliteit. En over wat voor omvang van waargenomen mondiale gemiddelde temperatuurstijging praten we eigenlijk? Tienden van graden over anderhalve eeuw op een planeet waar dagelijks sprake is van een lokaal temperatuurverschil van +40 en -40 graden Celsius.
Onderzoek nader verklaard?
Het PCCC-rapport draagt als titel: ‘De staat van het klimaat 2007; actueel onderzoek en beleid nader verklaard.’ Echter, het rapport verklaart wat betreft onderzoek weinig tot niets. De eenzijdige manier waarop in het PCCC-rapport wordt omgegaan met wetenschappelijke gegevens en de wijze waarop deze aan de beleidsmakers worden gepresenteerd, zou op andere terreinen dan de klimaatproblematiek als zeer problematisch worden ervaren, zo niet ronduit worden afgewezen. Het blijft verwonderlijk dat deze gang van zaken op het onderhavige gebied als normaal wordt beschouwd.
Arthur Rörsch
Hans Labohm
20 februari 2008
veel aandacht kreeg in de media. ‘De belangrijkste boodschap daarin luidt: “De mens is zeer waarschijnlijk verantwoordelijk voor het grootste deel van de opwarming van de aarde van de afgelopen 50 jaar.” Deze boodschap kwam in de berichtgeving hierover in ons land ook duidelijk naar voren.’
Reactie van Evert Wesker op een ingezonden brief van Labohm in de Volkskrant waarin deze stelt dat de mens niet schuldig is aan de opwarming van de aarde: “Allereerst stellen zij dat ‘er geen onomstotelijk wetenschappelijk bewijs is’. Maar wat is onomstotelijk? Als men opgeslagen kunstmest, bijvoorbeeld een 50/50 mengsel van ammoniumsulfaat en ammoniumnitraat, d.m.v. springstof wat losser maakt – dat is in het verleden wel zo gedaan – dan zal het slechts in een heel enkel geval (met een enorme klap) de lucht in vliegen. Kortom: In deze redeneer trant kan men dat rustig doen want ‘er is geen onomstotelijk wetenschappelijk bewijs’. Er is echter wel een waarschijnlijkheid die ertoe heeft geleid dat men dat nu reeds lang niet meer doet. Verder is het zo dat in rapporten van het IPCC
Oppervlakte zeeijs in recordtempo aangegroeid Er wordt gesteld dat het zeeijs na het dieptepunt van september weer aangegroeid is, volgens vele berichten tot recordopptervlakte. Het ijs van de noordpool heeft zich deze winter redelijk hersteld tot een niveau tot onder het gemiddelde van de afgelopen 30 jaar ligt. Het zuidpoolijs is toegenomen geheel volgens de theorie: ”Terwijl vele gletsjers op bijvoorbeeld Groenland en op de Kilimanjaro in recordtempo slinken is de centrale ijskap van Antarctica de afgelopen 11 jaar gegroeid. Dit effect is voorspeld als een mogelijk gevolg van de klimaatveranderingen aldus David Vaughan van het British Antarctic Survey in Cambridge, England. Als de atmosfeer opwarmt kan deze meer vocht bevatten en dit betekent voor oost-Antarctica meer sneeuwval, aldus Joseph R. McConnell van het Desert Research Institute in Reno. De toename in sneeuwval zorgt voor een extra opslag van water in de ijskap van 45 biljoen ton per jaar. Dit komt ongeveer overeen met de hoeveelheid water die jaarlijks van de ijskappen van Groenland smelt en in de oceanen terecht komt. De onderzoekers baseren hun conclusies op de analyse van 347 miljoen radar hoogtemeter metingen gemaakt door de European Space Agency’s ERS-1 en ERS-2 satelieten van Juni 1992 tot Mei 2003. De veranderingen in de ijskap zijn zoals verwacht in een opwarmende wereld en zijn hier dus niet mee in tegenspraak maar steunen juist de theorie over het globaal warmer worden van het klimaat, aldus Richard Alley van de Pennsylvania State University. “ Bron: http://www.hoesnel.nl/klimaatverandering/ijskap-antarctica-groeit.html
Opwarming in Nederland irrelevant voor klimaatdiscussie:
Die opmerking snap ik niet, maakt Nederland geen deel meer uit van de aarde? CO2
Labohm en Rörsch schrijven: "Vanuit astrofysische kringen bereiken ons echter steeds meer signalen dat de aanhangers van de menselijke broeikashypothese het ten aanzien van dit punt waarschijnlijk bij het verkeerde eind hebben. De wetenschappelijke literatuur terzake wordt door hen echter genegeerd” Bedoelen ze dat ze “superstorm en elftedentocht deze winter" Piers Corbyn hebben genegeerd? http://nl.wikipedia.org/wiki/Piers_Corbyn
Hebben critici geen alternatieve verklaringen? Dat zal best wel, maar de volgende opmerking spreekt boekdelen: “En over wat voor omvang van waargenomen mondiale gemiddelde temperatuurstijging praten we eigenlijk? Tienden van graden over anderhalve eeuw op een planeet waar dagelijks sprake is van een lokaal temperatuurverschil van +40 en -40 0C.” N.B. tijdens de laatste ijstijd was het hier zo’n 5 tot 8 graden kouder dan nu. Aanbevolen: Oratie Nanne Weber: http://www.knmi.nl/VinkCMS/mmbase/attachments/?41253 Grappig: vooral de reactie! http://wesker.web-log.nl/wesker/2008/03/de-winter-van-2.html
Het is verheugend dat iemand de moeite heeft genomen om een reactie te schrijven op het stukje "De kunst van het weglaten", dat een kritiek was op het PCCC-rapport "De staat van het klimaat 2007". Het is ook verheugend dat in deze reactie nog eens, en nu gedetailleerd, wordt aangehaald dat ook in het PCCC-rapport kritiek op de film van Al Gore is opgenomen. In "De kunst" werd geconstateerd: "In het eerste hoofdstuk van het PCCC-rapport wordt, naast enige kritiek, per saldo een positief oordeel uitgesproken over de film van Al Gore."
Resterende meningsverschillen
wel degelijk de onzekerheden werden beschreven, en dit wordt gevolgd door de kanttekening dat er onder de betrokken wetenschappers geen twijfel meer over is dat ten gevolge van menselijke activiteiten de aarde warmer wordt "De kunst" schreef hierover: Inderdaad heeft deze stelling de krantenkoppen gehaald. Wat er niet bij werd verteld, was dat er geen objectieve wetenschappelijke methode bestaat om deze waarschijnlijkheid te kwantificeren. Deze is op niets anders dan ‘expert judgment’ gebaseerd, ofwel ‘group think’.
Vervolgens wordt in "Wat er niet klopt" ingegaan op de vraag of schuld van de mens is bewezen? Aangehaald wordt dat in de rapporten van het IPCC
"Wat er niet klopt" haalt vervolgens een ander artikel (van Labohm) aan waarin de pertinente onjuistheid zou staan dat de afkoeling tussen 1940 en 1975 niet met de klimaatmodellen klopt. Verwezen wordt naar een website ‘wesker’ waarin deze onjuistheid zou zijn bewezen. Doch hier vinden we slechts de bewering dat in de modellen zowel de verhoogde aerosol-concentratie als de invloed van de zon is meegenomen. Op de betekenis van zulke modellen wordt aan het einde van deze reactie nader ingegaan.
Vervolgens is het verheugend dat in "Wat er niet klopt’ wordt bevestigd dat de noordelijke passage door de ijszee inmiddels weer is dichtgetrokken, wat in het PCCC-rapport, nogal misleidend, werd weggelaten. Vervolgens wordt uitgelegd dat de verhoogde sneeuwval op de zuidpool een gevolg van de opwarming kan zijn, doordat de lucht dan meer waterdamp bevat. Die uitleg is twijfelachtig want het Amundsen-station toont over de laatste decennia vrijwel geen opwarming, terwijl, zoals overal elders, de CO2
-concentratie wel behoorlijk is gestegen.
is weinig bekend.
De auteur van "Wat er niet klopt" zegt niet te begrijpen wat in "De kunst" wordt bedoeld met het kopje: Opwarming in Nederland niet relevant voor de klimaatdiscussie (die over mondiale aspecten gaat). "De kunst" meldt: Het PCCC-rapport wijst voorts op warmterecords in Nederland. Vanuit nationaal oogpunt is dit zeker relevant. Maar over de samenhang tussen nationale/regionale klimaatontwikkelingen en het vermeende menselijke broeikaseffect
Vervolgens wordt in "Wat er niet klopt" het onderzoek van Beck aan historische waarnemingen van hoge CO2-concentraties een flutonderzoek genoemd. Daarbij wordt een website sargosso aangehaald, waarin dit echter niet wordt aangetoond. Het werk van Beck is zeer degelijk historisch onderzoek. De interpretatie is echter vatbaar voor discussie, die dan ook is gepubliceerd na het verschijnen van het betreffende artikel.
In "De kunst" wordt gemeld: Het PCCC-rapport stelt: "De invloed van variaties in de instraling door de zon is naar de huidige inzichten minstens vijfmaal kleiner dan de totale menselijke invloed op het klimaat sinds 1750." Vanuit astrofysische kringen bereiken ons echter steeds meer signalen dat de aanhangers van de menselijke broeikashypothese het ten aanzien van dit punt waarschijnlijk bij het verkeerde eind hebben. De wetenschappelijke literatuur terzake wordt door hen echter genegeerd.
De auteur van "Wat er niet klopt" veronderstelt dat deze literatuur ontleend is aan een weersvoorspellende website. De auteur is kennelijk niet vertrouwd met het inmiddels zeer bekende boek van Svensmark en Calder, "Kosmisch klimaat. Waarom de aarde werkelijk opwarmt" (Veen Magazines, 2007), waarin een uitgebreide literatuurlijst is te vinden.
"Wat er niet klopt" bevestigt vervolgens dat de mondiale temperatuurstijging, gemeten naar twee recente opeenvolgende decennia, 0,2 graden Celsius bedraagt. In "De kunst" werd met literatuurverwijzing aangegeven dat zulks kan worden beschouwd als vallende binnen de natuurlijke variabiliteit.
In verband met de opmerkingen over klimaatmodellen in het voorgaande is het wellicht nuttig nader in te gaan op de principiële bezwaren tegen het gebruik daarvan als bewijs voor iets. Daartoe worden de onderstaande paragrafen aangehaald uit een begin maart verschijnend artikel:
Noten
i) Emeritus hoogleraar Moleculaire genetica (Leiden, 1967-1997) en oud-lid van de Raad van bestuur TNO (1980-1995). De auteur maakte deel uit van een tiental commissies die in Europa de kwaliteit van wetenschappelijk onderzoek in universiteiten, instituten en internationale onderzoekprogramma’s evalueerden.
ii) De auteur is dank verschuldigd aan 25 onderzoekers die commentaar leverden op een in het Engels gesteld manuscript van dit artikel.
iii) ISPM, Independent Summary for Policymakers (van het IPCC-rapport), gepubliceerd in Parijs op 5 februari 2007 (The Fraser Institute). http://www.fraserinstitute.org
iv) D.A. Randall, General Circulation Model Development. Past, Present and Future (Academic Press, 2000).
v) Waaronder de ‘wet’ van de voorspelbare onvoorspelbaarheid.
vi) D.H. Douglas, J.R. Christy, B.D. Pearson and S.F. Singer, "A comparison of tropical temperature trends with model predictions", International Journal of Climatology (2007). Published on line www.interscience.wiley.com DOI:10.1002/joc 1651
vii) "Alarm: de tropen zijn te koel", NatuurWetenschap & Techniek, januari 2008, p. 8.
Er zijn kennelijk verschillende meningen of de zuidpool nu wel of niet smelt. Heel interessant zou het het zijn om de totale volumes land en zee-ijs te weten. Weet iemand of daar metingen van zijn?
Ik ben geen klimatoloog, maar ik kan me voorstellend dat de temperatuur op de zuidpool behoorlijk stabiel is gezien de enorme hoeveelheden ijs. Het zou dus best kunnen zijn dat door de aanvoer van vochtige lucht van de oceaan, over een stabiel koud gebied dit tot extra sneeuwval kan leiden. Dat zou echter eerder een vertragend mechanisme zijn. Op de lange termijn zou door het afkalven van het zeeijs het landijs ook aan warmere lucht worden blootgesteld.
Groeten Wout
Nieuwe reactie inzenden