Hoe lang duurt het voordat plastic afbreekbaar is in de natuur?
Plastic is een materiaal dat we dagelijks gebruiken, van verpakkingen tot kleding. Het is duurzaam en goedkoop, maar de keerzijde is dat het extreem langzaam afbreekt. De vraag hoe lang plastic erover doet om volledig te verdwijnen uit onze natuurlijke omgeving is er een die velen bezighoudt.
Verschillende soorten plastic, verschillende afbraaktijden
Niet al het plastic is hetzelfde. Er zijn talloze soorten kunststoffen, elk met een eigen chemische samenstelling en eigenschappen. Dit betekent dat de afbraaktijd sterk kan variëren. Over het algemeen geldt dat de dikkere en stevigere soorten plastic er langer over doen om te degraderen.
De schokkende lange levensduur van alledaags plastic
Een plastic flesje, gemaakt van PET (polyethyleentereftalaat), kan al snel 450 jaar nodig hebben om af te breken. Denk aan die iconische frisdrankflesjes of waterflessen. Daarna zijn er de plastic tassen, vaak gemaakt van polyethyleen. Deze hebben een iets kortere levensduur, maar reken nog steeds op zo'n 20 tot 1000 jaar, afhankelijk van de dikte en de omstandigheden. Zelfs een simpel plastic rietje, iets wat we vaak maar een paar minuten gebruiken, kan 200 jaar blijven bestaan in het milieu.
Microplastics: een blijvend probleem
Naarmate plastic verweert, breekt het niet volledig af maar valt het uiteen in steeds kleinere deeltjes, zogenaamde microplastics. Deze minuscule fragmenten, kleiner dan 5 millimeter, vormen een gigantisch probleem. Ze verspreiden zich door oceanen, rivieren, bodems en zelfs in de lucht die we inademen. Omdat ze zo klein zijn, worden ze opgenomen door planten en dieren, en belanden ze uiteindelijk ook in de voedselketen. De afbraak van deze microplastics duurt nog langer en is een complex proces dat we nog niet volledig begrijpen.
Factoren die de afbraaktijd beïnvloeden
Hoewel de bovengenoemde tijden schattingen zijn, zijn er factoren die de afbraak kunnen versnellen of vertragen. Blootstelling aan zonlicht (UV-straling) kan het plastic sneller broos maken en afbreken. Mechanische slijtage, zoals door golven of wind, draagt ook bij. Echter, onder water of diep in de grond, waar minder zonlicht en zuurstof is, kan de afbraak aanzienlijk langer duren. Bovendien zijn veel afvalsorteercentra niet uitgerust om al het plastic te verwerken, waardoor veel ervan alsnog in de natuur belandt.
Wat kunnen we doen?
De lange afbraaktijd van plastic onderstreept het belang van preventie en circulaire economie. Het verminderen van ons plasticverbruik, het hergebruiken van producten en het beter recyclen van het plastic dat we gebruiken, zijn cruciale stappen. Door bewustere keuzes te maken in ons dagelijks leven, van het meenemen van een herbruikbare tas tot het kiezen voor producten met minder verpakkingsmateriaal, dragen we bij aan een schonere planeet voor toekomstige generaties. Het besef van de enorme tijd die plastic nodig heeft om af te breken, is de eerste stap naar een duurzamere omgang met dit materiaal.
