Met 10 zonnepanelen van zo'n 430 wattpiek wek je in Nederland ongeveer 3.800 kWh per jaar op. Tot en met 2026 is die stroom via de salderingsregeling grofweg €1.000 per jaar waard. Vanaf 1 januari 2027, als salderen stopt, zakt dat voor een gemiddeld huishouden naar ongeveer €400 tot €600 per jaar. Hoeveel het precies wordt, hangt vooral af van één ding: hoeveel van je eigen zonnestroom je direct zelf verbruikt. Zonnepanelen blijven dus wat opleveren, maar de manier waarop je ze gebruikt wordt een stuk belangrijker.
Wat er op 1 januari 2027 precies verandert
Met salderen mocht je de stroom die je teruglevert aan het net wegstrepen tegen de stroom die je op andere momenten afneemt. Leverde je in juli 300 kWh terug en nam je in december 300 kWh af, dan betaalde je over die 300 kWh niets: geen leveringstarief, geen energiebelasting, geen btw. Elke teruggeleverde kWh was daardoor net zoveel waard als een ingekochte kWh, rond de 25 tot 30 cent.
Vanaf 2027 vervalt die wegstreepregel. Stroom die je teruglevert, verkoop je voortaan tegen een terugleververgoeding van je energieleverancier. De wet schrijft voor dat die vergoeding de eerste jaren minimaal de helft van het kale leveringstarief moet zijn, maar in de praktijk ligt de vergoeding bij veel leveranciers rond de 5 tot 8 cent per kWh. Daarnaast rekenen veel leveranciers terugleverkosten, een vast bedrag per teruggeleverde kWh of per maand. Stroom die je inkoopt, betaal je gewoon volledig, inclusief energiebelasting.
De rekensom voor 10 panelen
Om het concreet te maken, gaan we uit van een huishouden met 10 panelen van 430 Wp op een zuidgericht dak. Dat systeem van 4.300 Wp levert ongeveer 3.800 kWh per jaar. Het huishouden verbruikt zelf zo'n 3.500 kWh per jaar. We rekenen met een inkoopprijs van €0,27 per kWh, inclusief belasting en btw, en een terugleververgoeding van €0,06 per kWh, waarvan €0,02 weer weggaat aan terugleverkosten.
Situatie in 2026, met salderen
Doordat de opwek en het verbruik ongeveer gelijk zijn, kun je vrijwel alle 3.800 kWh salderen. De waarde is dan 3.800 x €0,27, ofwel ruim €1.000 per jaar.
Situatie in 2027, zonder salderen, 30 procent eigen verbruik
Een gemiddeld huishouden zonder aanpassingen gebruikt ongeveer 30 procent van de zonnestroom direct zelf, bijvoorbeeld voor de koelkast, de wasmachine overdag of een thuiswerkdag. Dat is 1.140 kWh die je niet hoeft in te kopen: 1.140 x €0,27 = €308. De overige 2.660 kWh lever je terug voor netto €0,04 per kWh: €106. Samen levert dat ongeveer €414 per jaar op.
Situatie in 2027, zonder salderen, 50 procent eigen verbruik
Weet je je eigen verbruik op te krikken naar 50 procent, dan gebruik je 1.900 kWh direct zelf: 1.900 x €0,27 = €513. De andere 1.900 kWh lever je terug voor €76. Totaal: ongeveer €589 per jaar.
Let wel: die opbrengst is niet gelijk over het jaar verdeeld. Van april tot en met augustus wekken 10 panelen samen al snel 400 tot 500 kWh per maand op, terwijl dat in december en januari kan zakken naar 60 tot 100 kWh. In de zomer lever je dus veel terug, in de winter koop je vooral in. Juist daardoor tikt het verdwijnen van salderen zo hard aan.
Het verschil tussen die twee laatste situaties is bijna €175 per jaar, puur door slimmer om te gaan met het moment waarop je stroom gebruikt.
Hoe verhoog je je eigen verbruik?
Het principe is simpel: verplaats zoveel mogelijk verbruik naar de uren waarop de zon schijnt, globaal tussen 10.00 en 16.00 uur. Een paar maatregelen die het meeste opleveren:
- Wasmachine, droger en vaatwasser op een timer zetten, zodat ze rond het middaguur draaien. Een warmtepompdroger en een vaatwasser samen zijn goed voor honderden kWh per jaar.
- Elektrische auto overdag laden, als je thuiswerkt of de auto in het weekend thuis staat. Een slimme laadpaal kan automatisch laden op het overschot van je panelen.
- Boiler of warmtepomp zo instellen dat warm water vooral overdag wordt gemaakt.
- Een thuisbatterij om overdag opgewekte stroom 's avonds te gebruiken. Dit is de duurste optie, en of hij zich terugverdient hangt sterk af van je verbruiksprofiel en van de prijs van de batterij.
Is een thuisbatterij na 2027 de moeite waard?
Een thuisbatterij van 5 kWh kost inclusief installatie al snel €3.000 tot €5.000. Stel dat hij gemiddeld 250 dagen per jaar 4 kWh verschuift van teruglevering naar eigen gebruik. Dat is 1.000 kWh per jaar, met een voordeel van €0,27 min €0,04 = €0,23 per kWh. Samen €230 per jaar. Bij een prijs van €4.000 verdien je de batterij dan in ongeveer 17 jaar terug, terwijl de levensduur van veel batterijen rond de 10 tot 15 jaar ligt. Voor de meeste huishoudens met alleen zonnepanelen is een batterij daarom nog geen vanzelfsprekende keuze. Met een dynamisch energiecontract, waarbij je de batterij ook goedkoop vanaf het net kunt laden en duur kunt ontladen, kan de rekensom wel gunstiger uitvallen.
Wat betekent dit als je nog panelen wilt kopen?
Tien panelen met omvormer en installatie kosten in 2026 grofweg €4.000 tot €5.500. Met een opbrengst van €400 tot €600 per jaar ligt de terugverdientijd zonder salderen rond de 8 tot 12 jaar. Dat is langer dan de 5 tot 7 jaar waar mensen een paar jaar geleden mee rekenden, maar zonnepanelen gaan 25 jaar of langer mee. Over de hele levensduur blijft het voor de meeste woningen een positieve investering, zeker als je je verbruik aanpast.
Heb je je panelen al een paar jaar, dan heb je met salderen vaak al een flink deel van de investering terugverdiend. Voor jou verandert vooral de jaarlijkse opbrengst, niet de vraag of het een goede keuze was.
Let op je energiecontract
Juist nu loont het om energiecontracten goed te vergelijken. Kijk niet alleen naar de prijs per kWh die je inkoopt, maar ook naar de terugleververgoeding en de terugleverkosten. Een contract met een lage inkoopprijs maar hoge terugleverkosten kan voor iemand met 10 panelen per saldo duurder uitvallen. Vaste contracten die doorlopen tot na 1 januari 2027 kunnen bovendien regels bevatten over wat er gebeurt als salderen stopt, dus lees die voorwaarden na.
De boodschap voor wie 10 zonnepanelen op het dak heeft: de opbrengst halveert grofweg, maar verdwijnt niet. Wie de wasmachine op een timer zet, de auto overdag laat laden en kritisch naar het energiecontract kijkt, haalt ook na 2027 nog zo'n €500 tot €600 per jaar uit dezelfde panelen.
