Wat netcongestie is en waarom jij er last van hebt
Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet tijdelijk vol zit. Er wordt op dat moment meer stroom aangeboden of gevraagd dan het netwerk veilig kan verwerken. Voor huishoudens en bedrijven met zonnepanelen merk je dit vooral wanneer je op zonnige momenten stroom wilt terugleveren, terwijl in jouw wijk op datzelfde moment weinig stroom wordt verbruikt. De spanning op het net loopt dan op en de omvormer van je zonnepanelen grijpt in om problemen te voorkomen.
Gevolgen voor je omvormer en opbrengst
Bij netcongestie kan de netspanning zo hoog worden dat je omvormer automatisch terugschakelt of zichzelf uitschakelt. Je ziet dit soms terug als foutmelding of als onverklaarbaar lage dagopbrengst op een zonnige dag. Technisch is er niets mis met je installatie, maar je kunt tijdelijk niet alles terugleveren. Dit kan vooral spelen in woonwijken met veel zonnepanelen en een relatief verouderde of dun uitgevoerde netaansluiting.
Hoe netbeheerders en overheid met dit probleem omgaan
Netbeheerders zijn verantwoordelijk voor de veiligheid en capaciteit van het elektriciteitsnet. Zij investeren in zwaardere kabels, nieuwe transformatorhuisjes en slimme oplossingen om de stroom beter te verdelen. Deze projecten kosten veel tijd en geld en vragen vaak om vergunningen en fysieke aanpassingen in de straat. Daardoor merk je als zonnepaneeleigenaar niet direct verbetering, ook al wordt er op de achtergrond wel aan gewerkt.
Wat je nu al zelf kunt doen
Je hebt niet alles in de hand, maar je kunt de effecten van netcongestie wel beperken. De belangrijkste stap is het verhogen van je eigen verbruik op momenten dat je panelen veel produceren. Denk aan het overdag laten draaien van de wasmachine, vaatwasser of warmtepomp, of het laden van een elektrische auto wanneer de zon schijnt. Je vermindert zo de hoeveelheid stroom die je terug het net in duwt en verkleint de kans dat je omvormer afschakelt.
Slim omgaan met teruglevering
Naast het verschuiven van verbruik naar zonnige uren zijn er meer manieren om beter met je zonnestroom om te gaan. Slimme energiemanagementsystemen kunnen grote verbruikers automatisch aansturen op basis van je actuele productie. Ook kun je overwegen om je installatie zo te ontwerpen dat deze goed past bij je eigen jaarverbruik, in plaats van zoveel mogelijk piekvermogen te plaatsen. Zo benut je een groter deel van je productie direct in huis.
De rol van opslag en toekomstige ontwikkelingen
Thuisbatterijen kunnen netcongestie voor individuele gebruikers verkleinen door overschotten tijdelijk op te slaan in plaats van terug te leveren. Of dit voor jou interessant is, hangt af van de prijzen, de regels rond teruglevering en je eigen verbruiksprofiel. Op langere termijn gaan betere afstemming tussen opwek, verbruik en opslag, plus een sterker netwerk, ervoor zorgen dat netcongestie minder vaak tot afschakeling van zonnepanelen leidt. Tot die tijd loont het om je eigen verbruik zo slim mogelijk te plannen en je installatie actief te monitoren.
