Met dakisolatie in een hoekwoning uit 1980 met 45 vierkante meter dakvlak bespaar je gemiddeld 200 tot 280 kubieke meter gas per jaar. Bij een gasprijs van 1,25 euro per kubieke meter is dat 250 tot 350 euro per jaar. De investering ligt bij zo'n dak ruwweg tussen 2.700 en 4.050 euro, waardoor je de kosten in ongeveer 8 tot 16 jaar terugverdient. Hieronder lees je hoe die getallen tot stand komen, waar de grootste uitschieters zitten en wat je nog meer moet weten voordat je een offerte aanvraagt.
Waarom het dak bij een woning uit 1980 loont
Woningen uit 1980 hebben vaak wel een spouwmuur met isolatie of zijn later aangepast, maar het dak is een zwakke plek gebleven. Toen deze huizen werden gebouwd, was een isolatiewaarde (Rc) van rond de 1,0 tot 1,5 gebruikelijk voor een hellend dak. Dat betekent een dunne laag minerale wol of niets. Voor nieuwbouw geldt nu een eis van 6,3, en voor een flinke verbetering van een bestaand dak mik je op minstens 3,5 tot 4,0. Omdat warme lucht stijgt, verdwijnt een groot deel van je warmte via het dak. Bij een hoekwoning komt daar nog bij dat de zijgevel extra afkoelt, waardoor je woning als geheel meer stookt dan een tussenwoning. Isoleren van het dak maakt daarom meestal het grootste verschil per euro.
De rekensom in vier stappen
De besparing is te schatten met een formule voor warmteverlies. Als uitgangspunt nemen we:
- dakvlak: 45 vierkante meter;
- isolatiewaarde nu: Rc 1,0, wat neerkomt op een warmtedoorgangscoëfficiënt (U-waarde) van ongeveer 0,83 W/m2K;
- isolatiewaarde na isolatie: Rc 4,0, wat neerkomt op een U-waarde van ongeveer 0,24 W/m2K;
- stookseizoen: ongeveer 2.800 graaddagen per jaar;
- gasverbruik: 1 kubieke meter geeft ongeveer 9,77 kWh, en een cv-ketel haalt daar ongeveer 90 procent uit.
Stap 1: het warmteverlies nu
Het warmteverlies per jaar is U x oppervlakte x graaddagen x 24 gedeeld door 1.000. Voor het huidige dak is dat 0,83 x 45 x 2.800 x 24 / 1.000, ongeveer 2.500 kWh. Omgerekend naar gas, met een rendement van 90 procent, komt dat neer op ongeveer 284 kubieke meter gas per jaar die alleen via dit dakvlak verloren gaat.
Stap 2: het warmteverlies daarna
Na isolatie met Rc 4,0 gaat het om 0,24 x 45 x 2.800 x 24 / 1.000, ongeveer 718 kWh, oftewel zo'n 82 kubieke meter gas. Het verschil tussen stap 1 en stap 2 is ongeveer 202 kubieke meter. Dat is de theoretische besparing bij gelijkblijvend stookgedrag.
Stap 3: waarom de praktijk vaak hoger uitvalt
In de praktijk ligt de besparing meestal iets hoger dan de formule, omdat een geïsoleerd dak ook tocht en koudeval vermindert. Daardoor zet je de thermostaat minder snel hoger. Een bandbreedte van 200 tot 280 kubieke meter is daarom realistisch, met 240 kubieke meter als gemiddelde.
Stap 4: wat betekent dat in euro's?
Met 240 kubieke meter en een gasprijs van 1,25 euro bespaar je 300 euro per jaar. De kosten voor isolatie van een hellend dak liggen grofweg tussen 60 en 90 euro per vierkante meter, afhankelijk van de methode en het materiaal. Voor 45 vierkante meter is dat 2.700 tot 4.050 euro, gemiddeld 3.375 euro. De terugverdientijd is dan 3.375 gedeeld door 300, ruim 11 jaar.
Hoe gevoelig is dit voor de gasprijs?
De uitkomst schuift mee met de energieprijs. De tabel hieronder gebruikt het gemiddelde scenario: 240 kubieke meter besparing en een investering van 3.375 euro.
| Gasprijs per m3 | Besparing per jaar | Terugverdientijd |
|---|---|---|
| 1,00 euro | 240 euro | ongeveer 14,1 jaar |
| 1,25 euro | 300 euro | ongeveer 11,3 jaar |
| 1,50 euro | 360 euro | ongeveer 9,4 jaar |
Je ziet dat de terugverdientijd van een dakisolatie langer is dan bij een spouwmuur of vloerisolatie, maar dat compenseert deels doordat een geïsoleerd dak decennia meegaat en de woning comfortabeler en beter verkoopbaar maakt.
Binnen of buiten isoleren?
Je hebt in grote lijnen twee manieren om een hellend dak te isoleren. Bij isolatie van binnenuit breng je platen of dekens aan tussen en onder de gordingen of kepers. Dat is goedkoper en kan zonder het dak open te leggen, maar je verliest enkele centimeters leefruimte op zolder. Isolatie van buitenaf gebeurt tijdens een dakrenovatie, waarbij de pannen eraf gaan en isolatieplaten op de dakplaten komen. Dat kost meer, maar je houdt je zolder intact en krijgt een beter geïsoleerd dak zonder koudebruggen. Heb je sowieso nieuwe pannen nodig, dan is buitenisolatie vaak het slimst, omdat de extra kosten dan vooral uit materiaal bestaan.
Waar je op moet letten bij dakisolatie
Een slechte uitvoering kan meer kwaad doen dan goed. Let op drie punten:
- damprem en luchtdichtheid: een goede dampremmende laag voorkomt dat vocht in de isolatie condenseert en tot schimmel leidt;
- ventilatie: een geïsoleerd dak vraagt vaak om extra ventilatie, want je huis wordt luchtdichter;
- de staat van het dak: lekkages of rotte balken moet je eerst laten herstellen voordat je isoleert.
Vraag minstens twee offertes aan en let erop dat het bedrijf de isolatiewaarde (Rc) schriftelijk vermeldt. Een bedrijf met een erkend keurmerk geeft vaak ook garantie op de uitvoering.
Subsidie
Voor isolatie bestaat in Nederland regelmatig subsidie, zoals de ISDE voor particulieren, meestal als je minimaal twee isolatiemaatregelen combineert of een warmtepomp of zonneboiler plaatst. Voorwaarden en bedragen veranderen per jaar, dus kijk altijd naar de actuele voorwaarden op de website van RVO of bij je gemeente. Ook bepaalde gemeenten hebben eigen regelingen of leningen met lage rente. Het kan de terugverdientijd flink verkorten: 500 euro subsidie bij een investering van 3.375 euro scheelt een kleine twee jaar, namelijk 500 gedeeld door 300.
Moet je wachten tot de zomer?
Nee. Isolatie van binnenuit kan het hele jaar door, ook in de winter, zolang het dak droog is. Wie in de herfst begint, merkt de besparing al in het eerste stookseizoen. Wacht je tot het voorjaar, dan loop je een winter lang gemiddeld zo'n 25 euro per maand mis, gebaseerd op de 300 euro per jaar uit het rekenvoorbeeld. Plan je een buitenisolatie, dan wacht je liever op een droge periode, want het dak ligt dan tijdelijk open.
Zo pak je het aan
Meet eerst de oppervlakte van je dakvlak, vraag twee of drie offertes aan en laat het bedrijf per offerte de gewenste Rc-waarde noemen. Reken daarna met de formule uit dit artikel na of de investering past bij de tijd dat je nog in het huis blijft wonen. Voor een hoekwoning uit 1980 met 45 vierkante meter dak ligt de terugverdientijd ruim tien jaar, maar het comfort en de lagere stookkosten merk je al vanaf de eerste koude week.
