Een airco associeer je misschien vooral met verkoeling tijdens warme zomerdagen. Toch kunnen veel moderne airco's ook verwarmen. In dat geval werkt de installatie als een lucht-luchtwarmtepomp: het systeem haalt warmte uit de buitenlucht en geeft deze af aan de binnenlucht.
Dat maakt een airco interessant als aanvullende manier om een woning te verwarmen. Je hoeft namelijk niet automatisch de hele woning te verwarmen. Als je vooral in één of enkele ruimtes verblijft, kun je de airco juist gericht inzetten.
Maar levert dat ook daadwerkelijk een lager energieverbruik op? Dat kan, maar het antwoord is afhankelijk van verschillende factoren. De manier waarop je de woning gebruikt, de isolatie en de efficiëntie van de airco spelen allemaal een rol.
Hoe werkt een airco als verwarming?
Een airco die kan verwarmen, is technisch gezien een lucht-luchtwarmtepomp. In de verwarmingsstand haalt de buitenunit warmte uit de buitenlucht. Ook wanneer het buiten koud is, is er nog warmte aanwezig. De installatie gebruikt elektriciteit om deze warmte naar binnen te brengen.
De binnenunit geeft de warmte vervolgens af aan de lucht in de ruimte. In de zomer kan het proces worden omgekeerd: dan wordt warmte juist uit de woning gehaald en naar buiten afgevoerd.
Een verwarmende airco gebruikt dus elektriciteit, maar maakt daarbij gebruik van warmte die al in de buitenlucht aanwezig is. Dat verschilt van een elektrische kachel, waarbij elektriciteit rechtstreeks wordt omgezet in warmte.
Kun je energie besparen door gericht te verwarmen?
Het idee achter gericht verwarmen is eenvoudig: je verwarmt alleen de ruimtes die je daadwerkelijk gebruikt.
Stel dat je overdag vanuit huis werkt. Je zit dan voornamelijk in je werkkamer, terwijl de woonkamer, slaapkamer en andere ruimtes nauwelijks worden gebruikt. Met een airco in de werkkamer kun je die ruimte verwarmen zonder dat je voor hetzelfde moment de temperatuur in de hele woning hoeft te verhogen.
Hetzelfde kan gelden voor een woonkamer die vooral 's avonds wordt gebruikt. In plaats van gedurende de hele dag alle ruimtes op temperatuur te houden, kun je de verwarming afstemmen op je aanwezigheid.
Daarmee kan gericht verwarmen het energieverbruik beperken. Dat betekent echter niet dat een airco in iedere situatie automatisch minder energie gebruikt dan een cv-ketel. De uitkomst hangt onder andere af van de efficiëntie van de airco, de buitentemperatuur, de isolatie van de woning en hoeveel ruimtes je verwarmt.
Waarom maakt de gebruikte ruimte zoveel verschil?
Bij centrale verwarming wordt warmte vanuit één systeem door de woning verspreid. Met radiatoren kun je sommige ruimtes wel afzonderlijk instellen, maar de cv-ketel blijft het centrale systeem achter de verwarming.
Een airco werkt anders. De binnenunit verwarmt voornamelijk de ruimte waarin deze hangt. Daardoor is het systeem geschikt voor situaties waarin je bepaalde ruimtes veel vaker gebruikt dan andere.
Denk bijvoorbeeld aan:
een thuiskantoor dat alleen overdag wordt gebruikt;
een woonkamer waar je vooral 's avonds zit;
een slaapkamer die je op een bepaalde temperatuur wilt houden;
een zolder of hobbyruimte die slechts af en toe wordt gebruikt.
Hoe meer je gebruik van de woning verschilt per ruimte, hoe interessanter het kan zijn om te kijken naar een oplossing waarbij je gerichter verwarmt.
Hoe efficiënt is een verwarmende airco?
Een belangrijk verschil tussen een airco en bijvoorbeeld een elektrische kachel is de manier waarop warmte wordt geproduceerd.
Bij een elektrische kachel wordt elektriciteit rechtstreeks gebruikt om warmte te maken. Een lucht-luchtwarmtepomp gebruikt elektriciteit voornamelijk om warmte van buiten naar binnen te verplaatsen.
Hoe efficiënt dat gebeurt, wordt onder andere uitgedrukt met de COP en SCOP. De COP geeft aan hoeveel warmte een warmtepomp onder bepaalde omstandigheden kan leveren ten opzichte van het elektriciteitsverbruik. De SCOP kijkt naar de prestaties over een heel stookseizoen en is daardoor bruikbaarder om verschillende verwarmingssystemen met elkaar te vergelijken.
De werkelijke efficiëntie verandert wel gedurende het jaar. Bij lagere buitentemperaturen moet een warmtepomp harder werken om warmte uit de buitenlucht te halen. Ook de gewenste binnentemperatuur en de manier waarop je het systeem gebruikt hebben invloed op het energieverbruik.
Kijk daarom bij een airco voor verwarming niet alleen naar het maximale vermogen, maar ook naar het rendement over een heel stookseizoen.
Is gericht verwarmen vooral interessant in een goed geïsoleerde woning?
Isolatie speelt bij iedere verwarmingsoplossing een belangrijke rol. Een goed geïsoleerde woning houdt warmte langer vast, waardoor er minder warmte verloren gaat.
Dat betekent niet dat je eerst een volledig gerenoveerde woning nodig hebt voordat je een airco kunt gebruiken om te verwarmen. Wel kan slechte isolatie ervoor zorgen dat de warmtevraag hoog blijft. De airco moet dan langer en harder werken om de gewenste temperatuur te behouden.
Ook de grootte van de ruimte en de aanwezigheid van grote ramen spelen mee. Een kleine, goed geïsoleerde werkkamer heeft bijvoorbeeld een andere warmtevraag dan een grote woonkamer met veel glas.
De capaciteit van de airco moet daarom passen bij de ruimte waarin deze wordt geplaatst.
Airco als aanvulling op de cv-ketel
Een airco hoeft niet per se in de plaats te komen van je bestaande verwarmingssysteem. Je kunt beide systemen ook combineren.
Je kunt de airco bijvoorbeeld gebruiken voor de ruimte waarin je overdag werkt, terwijl de cv-ketel wordt gebruikt voor andere ruimtes. 's Avonds kun je vervolgens een andere ruimte verwarmen.
Een combinatie kan vooral praktisch zijn wanneer je niet iedere ruimte op hetzelfde moment hoeft te verwarmen. De cv-ketel kan daarnaast warm tapwater blijven verzorgen.
Een airco als verwarming is daarmee iets anders dan een hybride lucht-waterwarmtepomp. Bij een lucht-luchtwarmtepomp wordt de warmte rechtstreeks via de binnenunit aan de lucht afgegeven. Voor warm tapwater is daarom een aparte voorziening nodig.
Wanneer is een airco minder geschikt als verwarming?
Gericht verwarmen klinkt aantrekkelijk, maar het is niet voor iedere woning de meest praktische oplossing.
Een woning met veel afgesloten kamers kan bijvoorbeeld lastig met één binnenunit worden verwarmd. De warmte verspreidt zich niet vanzelf gelijkmatig door alle ruimtes. Als je meerdere kamers afzonderlijk wilt verwarmen, zijn meerdere binnenunits nodig. Een multisplitsysteem kan daarbij een mogelijkheid zijn.
Ook het comfort is een aandachtspunt. Een airco verwarmt door lucht te verplaatsen. Daardoor kun je een luchtstroom voelen. Sommige mensen vinden dat prettig, terwijl anderen liever de gelijkmatige warmte van vloerverwarming of radiatoren ervaren.
Daarnaast is de plaatsing belangrijk. Een verkeerde positie van de binnenunit kan zorgen voor een minder goede luchtverdeling of een onprettige luchtstroom.
Verwarmen met een airco: waar moet je op letten?
Wil je een airco ook als verwarming gebruiken, kijk dan verder dan alleen het koelvermogen. De verwarmingscapaciteit moet aansluiten bij de ruimte en de warmtevraag.
Daarnaast zijn het geluidsniveau, de plaats van de binnen- en buitenunit en de luchtverdeling belangrijke aandachtspunten. Zeker in een slaapkamer of thuiskantoor kan het geluidsniveau een rol spelen.
Ook de indeling van de woning bepaalt hoeveel binnenunits je nodig hebt. In een open leefruimte kan één unit soms een groot gedeelte van de ruimte verwarmen. Bij meerdere afgesloten kamers kan een andere opstelling nodig zijn.
Wil je weten welke oplossing bij jouw woning past? Dan is het verstandig om niet alleen naar het apparaat zelf te kijken, maar naar het volledige plaatje. De isolatie, oppervlakte, indeling en manier waarop je de ruimtes gebruikt bepalen mede welke installatie geschikt is. HR Installatietechniek kan hierbij adviseren en helpt bij het kiezen en installeren van airco's en andere verwarmingsoplossingen.
Is verwarmen met een airco duurzaam?
Of verwarmen met een airco een duurzame keuze is, hangt af van de manier waarop het systeem wordt gebruikt en waarmee de benodigde elektriciteit wordt opgewekt.
Een moderne airco kan warmte uit de buitenlucht benutten en daardoor efficiënter verwarmen dan directe elektrische verwarming. Wanneer je de installatie bovendien alleen gebruikt in ruimtes waar je daadwerkelijk bent, kan dat helpen om onnodig verwarmen te voorkomen.
Daar staat tegenover dat een airco elektriciteit gebruikt en dat de efficiëntie afhankelijk is van de omstandigheden. Het is daarom te kort door de bocht om te stellen dat verwarmen met een airco altijd de meest duurzame of voordelige optie is.
De vraag is vooral welke oplossing past bij jouw woning en gebruik. Een systeem dat goed aansluit op de warmtevraag kan efficiënter worden ingezet dan een installatie die structureel groter of zwaarder is dan nodig.
Gericht verwarmen kan een interessante aanvulling zijn
Een airco kan meer zijn dan een manier om de woning in de zomer koel te houden. Als verwarmende lucht-luchtwarmtepomp kan de installatie ook worden gebruikt om specifieke ruimtes te verwarmen.
Vooral wanneer je niet de hele woning tegelijkertijd gebruikt, kan gericht verwarmen interessant zijn. Je verwarmt dan vooral de ruimtes waar je daadwerkelijk verblijft. Of dat in jouw situatie ook leidt tot een lager energieverbruik, hangt af van onder andere de isolatie, buitentemperatuur, efficiëntie van de installatie en de manier waarop je de verwarming gebruikt.
Daarom is het verstandig om niet alleen te kijken naar de vraag of een airco kan verwarmen, maar vooral naar hoe je woning wordt gebruikt en welke verwarmingsoplossing daarbij past.
