Met een slimme thermostaat bespaar je in een rijtjeshuis met 1.100 kubieke meter gasverbruik per jaar gemiddeld ongeveer 8 procent, dus 88 kubieke meter gas. Bij een gasprijs van 1,30 euro per kubieke meter is dat zo'n 115 euro per jaar. Realistisch ligt de bandbreedte tussen 70 euro (5 procent besparing) en 145 euro (10 procent). Een slimme thermostaat kost meestal 150 tot 250 euro, dus de terugverdientijd is gemiddeld anderhalf tot drie jaar. Hieronder lees je hoe die getallen tot stand komen, wanneer het meer oplevert en wanneer het weinig verschil maakt.
Waar komt de besparing vandaan?
Een slimme thermostaat bespaart gas doordat hij je verwarming slimmer aanstuurt dan een gewone thermostaat of een handmatig ingestelde programmeerthermostaat. Er zijn drie mechanismen die tellen. Ten eerste verlaagt hij de temperatuur zodra niemand thuis is, bijvoorbeeld via geofencing op je telefoon. Ten tweede leert hij hoe snel jouw huis opwarmt en afkoelt, zodat hij de ketel op het juiste moment aanzet en niet te vroeg. Ten derde geeft hij je inzicht in je verbruik, waardoor je zelf ook anders gaat stoken.
De besparing is daarom niet vast. In een huis waar niemand overdag aanwezig is en waar de oude thermostaat altijd op 20 graden stond, is de winst groter. In een huis waar je de hele dag thuiswerkt en de thermostaat al op 18 graden stond, bespaart een slim apparaat nauwelijks.
De rekensom voor 1.100 kubieke meter
Stel dat je jaarlijks 1.100 kubieke meter gas verbruikt. Bij een prijs van 1,30 euro per kubieke meter betaal je daarvoor 1.430 euro. Een besparing van 5, 8 of 10 procent levert dan het volgende op:
- 5 procent: 55 kubieke meter, ongeveer 72 euro per jaar
- 8 procent: 88 kubieke meter, ongeveer 114 euro per jaar
- 10 procent: 110 kubieke meter, ongeveer 143 euro per jaar
Gebruik je eigen gasprijs voor een precieze uitkomst. Die vind je op je laatste jaarnota of in de app van je energieleverancier. Is je tarief hoger of lager dan 1,30 euro, dan schuift het bedrag mee. De hoeveelheid kubieke meters blijft hetzelfde.
Wat als je meer of minder gas gebruikt?
Een tussenwoning van 110 vierkante meter gebruikt in veel gevallen 800 tot 1.500 kubieke meter per jaar, afhankelijk van isolatie, bewoners en stookgedrag. Onderstaande tabel laat zien wat een besparing van 5, 8 en 10 procent oplevert bij een gasprijs van 1,30 euro per kubieke meter.
| Gasverbruik per jaar | 5 procent | 8 procent | 10 procent |
|---|---|---|---|
| 800 m3 (1.040 euro) | 52 euro | 83 euro | 104 euro |
| 1.100 m3 (1.430 euro) | 72 euro | 114 euro | 143 euro |
| 1.500 m3 (1.950 euro) | 98 euro | 156 euro | 195 euro |
Hoe hoger je verbruik, hoe sneller de thermostaat zichzelf terugverdient. Bij 800 kubieke meter en 5 procent besparing duurt het met een thermostaat van 200 euro bijna vier jaar. Bij 1.500 kubieke meter en 10 procent is dat nog ruim een jaar.
Wat kost een slimme thermostaat?
De aanschafprijs ligt, afhankelijk van merk en model, grofweg tussen de 120 en 280 euro. Daar komt soms nog installatiewerk bij, al is een slimme thermostaat voor veel cv-ketels in een klein uurtje zelf te plaatsen. Controleer voor aankoop of de thermostaat compatibel is met je ketel. Veel moderne ketels werken met OpenTherm, een communicatieprotocol waarmee de thermostaat de ketel nauwkeuriger kan aansturen. Oudere ketels hebben soms een eenvoudiger aan/uit-contact. Ook dat werkt, maar de besparing is dan kleiner.
Houd er ook rekening mee dat sommige apparaten een abonnement vragen voor extra functies. Reken die kosten mee in de terugverdientijd.
Wanneer levert een slimme thermostaat bijna niets op?
Er zijn situaties waarin de investering zich niet snel terugbetaalt. Staat je huidige thermostaat al op 18 of 19 graden en gebruik je hem verstandig, dan is er weinig te winnen. Heeft je huis vloerverwarming met een traag reactievermogen, dan werken schommelingen in de temperatuur averechts en is een vaste, lage stand vaak beter. En woon je in een zeer slecht geïsoleerd huis, dan bespaar je meer met isolatie dan met slimmere regeling. Een slimme thermostaat optimaliseert het gedrag van je verwarming, maar kan geen warmteverlies door een enkel glas of een ongeïsoleerd dak compenseren.
De CO2 en andere voordelen
Elke kubieke meter aardgas veroorzaakt bij verbranding ongeveer 1,8 kilo CO2. Bespaar je 88 kubieke meter, dan scheelt dat ongeveer 158 kilo CO2 per jaar. Dat is geen enorm bedrag, maar het komt bovenop de financiële besparing. Daarnaast bieden veel slimme thermostaten extra gemak: je kunt de verwarming op afstand aanzetten, krijgt een melding als een raam openstaat en ziet precies hoe lang de ketel aan is geweest.
Zo haal je het meeste uit je thermostaat
Plaats de thermostaat op een binnenmuur in de kamer waar je de meeste tijd doorbrengt, niet in de zon, niet bij een radiator en niet in de tocht. Stel een nachtverlaging in van ongeveer 16 tot 17 graden en een dagtemperatuur van 19 tot 20 graden. Zet de geofencing aan en geef de thermostaat een paar weken om je gedrag te leren. Kijk daarna in de app naar je gasgebruik per week en vergelijk dat met dezelfde periode vorig jaar, gecorrigeerd voor de buitentemperatuur. Dat geeft het eerlijkste beeld van wat het apparaat echt oplevert.
Combineer met kleine maatregelen
De thermostaat werkt het best als de rest van je huis meewerkt. Radiatorfolie achter de radiatoren, tochtstrips langs ramen en deuren en gordijnen die je bij het invallen van de avond dichtdoet, vergroten het effect. Zet de ketelwatertemperatuur niet hoger dan nodig: een aanvoertemperatuur van 55 tot 60 graden is voor veel huizen ruim voldoende en verhoogt het rendement van een HR-ketel. Samen kun je zo, bovenop de besparing van de thermostaat, nog eens 5 procent of meer van je gasverbruik afhalen.
Wat je jaarlijks nog overhoudt
Ga je uit van een gemiddeld geval, 1.100 kubieke meter en een besparing van 8 procent, dan houd je bij een thermostaat van 200 euro na het eerste jaar nog 86 euro tekort, maar in het tweede jaar al 28 euro overschot. Vanaf het derde jaar is het pure winst. Gebruik dat bedrag bijvoorbeeld om een volgende stap te zetten, zoals radiatorventilatoren of dubbel glas in de woonkamer. Dat geeft je verwarming op de lange termijn de meeste kans om zuinig te blijven.
