Nu het stookseizoen weer in zicht komt, is dit een van de meest gestelde bespaarvragen: wat levert die ene graad lager nou echt op? Voor een gemiddelde tussenwoning geldt als vuistregel dat elke graad lager op de thermostaat zo'n 5 tot 7 procent scheelt op het gasverbruik voor verwarming. Omgerekend bespaar je met de stap van 20 naar 19 graden ongeveer 50 tot 80 kuub gas per jaar, wat neerkomt op grofweg €70 tot €120 per jaar, afhankelijk van je gasprijs en de isolatie van je woning. Hieronder rekenen we dat stap voor stap voor je uit.
De rekensom voor een tussenwoning
Een gemiddelde tussenwoning in Nederland verbruikt per jaar ongeveer 1.100 tot 1.300 kuub gas. Daarvan gaat het grootste deel, zo'n 75 tot 80 procent, naar verwarming; de rest is voor warm water en koken. Voor de rekensom gaan we uit van 1.200 kuub totaal, waarvan 950 kuub voor verwarming.
Pas je de vuistregel van 6 procent per graad toe op die 950 kuub, dan bespaar je met één graad lager ongeveer 57 kuub gas per jaar. Bij een gasprijs van €1,40 per kuub is dat een besparing van zo'n €80 per jaar. Zit je aan de zuinige kant van de bandbreedte (5 procent) dan kom je uit rond €67, aan de ruime kant (7 procent) rond €93. Vandaar de vork van €70 tot €120: wie meer stookt dan gemiddeld of een hogere gasprijs betaalt, bespaart in euro's meer.
Waarom werkt één graad lager zo goed?
Het effect zit in het verschil tussen binnen- en buitentemperatuur. Je verwarmingsketel moet continu het warmteverlies van de woning compenseren, en dat verlies is recht evenredig met het temperatuurverschil. Op een winterdag van 5 graden buiten is het verschil bij 20 graden binnen 15 graden; bij 19 graden binnen nog maar 14 graden. Dat scheelt bijna 7 procent warmtevraag. In het voor- en naseizoen, als het buiten 12 tot 15 graden is, is het relatieve effect zelfs nog groter: soms hoeft de ketel dan helemaal niet meer aan te slaan.
Drie scenario's naast elkaar
Hoe groot het effect uitpakt, hangt sterk af van je woning. Voor een goed geïsoleerde tussenwoning uit de jaren negentig met 1.000 kuub verbruik levert een graad lager zo'n 45 tot 55 kuub op, ofwel €63 tot €77 per jaar. Voor een matig geïsoleerde tussenwoning uit de jaren dertig met 1.600 kuub verbruik loopt dat op naar 75 tot 90 kuub, dus €105 tot €126 per jaar. En wie in een hoekwoning of vrijstaand huis woont, met meer buitenmuren en dus meer warmteverlies, kan het effect van een tussenwoning gerust met 20 tot 40 procent ophogen. De pijnlijke conclusie voor slecht geïsoleerde huizen is meteen ook goed nieuws: hoe hoger je verbruik, hoe meer die ene graad je oplevert.
En de nachtverlaging dan?
De besparing van 19 in plaats van 20 graden geldt voor de uren dat je thuis bent en stookt. Combineer je dat met een nachtverlaging naar 15 of 16 graden en een lagere temperatuur als je overdag weg bent, dan tikt het pas echt aan. Een huishouden dat doordeweeks overdag weg is en 's nachts terugschakelt, stookt feitelijk maar 6 tot 8 uur per dag op comforttemperatuur. In zo'n patroon kan het totale gasverbruik voor verwarming 15 tot 25 procent lager liggen dan bij een constante 20 graden.
Went 19 graden eigenlijk?
De eerste week voelt 19 graden onmiskenbaar frisser, vooral als je stilzit. Daarna past je lichaam zich verrassend snel aan. Een trui, sloffen en eventueel een plaid op de bank overbruggen het verschil moeiteloos. Twee praktische tips maken de overstap makkelijker. Zet de temperatuur niet in één keer terug maar in twee stappen van een halve graad, met een week ertussen. En houd de luchtvochtigheid in de gaten: droge lucht voelt kouder aan, dus goed ventileren en eventueel planten in huis maken 19 graden comfortabeler dan je verwacht.
Wat betekent het voor je CO2-uitstoot?
Naast de euro's is er de klimaatwinst. Elke kuub aardgas die je niet verbrandt, scheelt ongeveer 1,8 kilo CO2. De besparing van 50 tot 80 kuub per jaar komt dus neer op 90 tot 145 kilo CO2, vergelijkbaar met zo'n 500 tot 800 autokilometers. Het is geen wereldschokkende hoeveelheid, maar het is wel besparing zonder investering: geen isolatiemateriaal, geen installateur, alleen een druk op de knop.
De optelsom is simpel. Eén graad lager kost je een trui en een week wennen, en levert een gemiddelde tussenwoning jaarlijks €70 tot €120 en ruim 100 kilo CO2-besparing op. Wie deze herfst begint, merkt het verschil al op de eerste jaarafrekening.
