Radiatorfolie achter zes radiatoren in een jaren 70-woning met ongeïsoleerde of matig geïsoleerde buitenmuren bespaart in de praktijk zo'n 40 tot 90 kuub gas per jaar, wat bij de huidige gasprijzen neerkomt op ongeveer 50 tot 120 euro. De investering van rond de 40 tot 60 euro voor zes stuks folie heb je dus binnen één stookseizoen terugverdiend. Hangt je radiator aan een binnenmuur of tegen een al nageïsoleerde spouw, dan zakt de winst naar vrijwel nul; radiatorfolie werkt alleen waar het warmte tegenhoudt die anders de muur in verdwijnt.
Waarom juist een jaren 70-woning hiervan profiteert
Woningen uit de jaren 70 hebben bijna allemaal een spouwmuur, maar die spouw werd bij de bouw meestal leeg gelaten. De isolatiewaarde van zo'n muur ligt rond de Rc 0,4, tegenover Rc 4,7 bij nieuwbouw. Een radiator staat vrijwel altijd onder het raam tegen zo'n buitenmuur, en de achterkant van de radiator straalt continu warmte direct de muur in. Bij een radiator die 60 graden wordt, kan tot een kwart van de afgegeven warmte via de muur naar buiten lekken. Precies dat verlies vangt radiatorfolie op.
Is de spouw in de tussentijd wél gevuld, bijvoorbeeld met parels of schuim, dan is de muur al veel beter geïsoleerd en houdt de muur zelf de warmte al grotendeels binnen. De folie bespaart dan hooguit nog een paar kuub per radiator. Eerst nagaan wat er met de spouw is gebeurd, is dus het eerste wat je doet voordat je zes rollen folie bestelt.
Het rekenvoorbeeld
Neem een tussenwoning uit 1974 met een ongeïsoleerde spouw, een cv-ketel en zes radiatoren aan buitenmuren: woonkamer voor en achter, keuken, twee slaapkamers en badkamer. Het jaarverbruik voor verwarming ligt in zo'n woning rond de 1.300 kuub gas. De radiatoren geven bij elkaar zo'n 9.000 kilowattuur warmte af per stookseizoen.
Uit metingen van onder meer Milieu Centraal en Duitse verbruikersorganisaties blijkt dat radiatorfolie bij een ongeïsoleerde buitenmuur het warmteverlies achter de radiator met ongeveer 50 tot 75 procent verlaagt. Dat verlies is per radiator zo'n 5 tot 10 procent van de afgegeven warmte. Reken je dat door, dan levert folie per radiator een besparing op van 3 tot 7 procent van de warmte die die radiator afgeeft.
Voor de zes radiatoren samen komt dat neer op 4 tot 7 procent van het totale verwarmingsverbruik, dus 50 tot 90 kuub op 1.300 kuub. Bij een gasprijs van rond de €1,30 per kuub is dat 65 tot 117 euro per jaar. De spreiding zit vooral in hoe warm je stookt en hoeveel uur per dag de radiatoren echt heet zijn; een huishouden dat de thermostaat op 21 zet en de hele dag thuis is, zit aan de bovenkant.
Wat als de spouw al gevuld is?
Dezelfde woning met een nageïsoleerde spouw (Rc rond 1,7) verbruikt eerder 900 kuub voor verwarming, en het verlies achter de radiator is al gezakt naar 2 tot 3 procent. Folie haalt daar nog de helft vanaf: ongeveer 1 tot 1,5 procent van het verbruik, oftewel 10 tot 15 kuub per jaar voor alle zes radiatoren. Dat is 15 tot 20 euro. Nog steeds meer dan de folie kost, maar de terugverdientijd loopt dan op naar drie tot vier jaar.
Welke folie werkt en welke niet
Alle radiatorfolie heeft een reflecterende laag, maar het verschil zit in het isolerende schuim erachter. Dun aluminiumfolie uit de keuken doet vrijwel niets: het reflecteert wel, maar geleidt de warmte net zo hard de muur in zodra het de muur raakt. Goede radiatorfolie heeft een schuimlaag van 3 tot 5 millimeter met de reflecterende kant naar de radiator toe. Er hoort een luchtlaag te zitten tussen folie en radiator, zodat de gereflecteerde warmte via de lucht terug de kamer in kan.
Een verwante oplossing is een reflecterend paneel van hardschuim dat je met dubbelzijdig tape tegen de muur plakt. Die panelen zijn wat duurder, rond de 15 euro per radiator, maar isoleren beter en gaan langer mee dan dunne folie op een rol, die na een paar jaar kan loslaten of gaan bollen.
Zo breng je het aan zonder radiator af te koppelen
Bij de meeste radiatoren zit genoeg ruimte om folie erachter te schuiven. Meet de hoogte en breedte van de radiator, knip de folie op maat en plak hem met dubbelzijdig tape of montagestrips tegen de muur, reflecterende kant naar de radiator. Laat een paar centimeter vrij aan de onderkant, zodat koude lucht nog langs de radiator omhoog kan stromen; de folie mag de luchtcirculatie niet blokkeren. Bij een radiator die te dicht tegen de muur hangt, kun je de folie ook op een dun stuk karton plakken en dat erachter schuiven.
Werk bij voorkeur als de verwarming uitstaat en de radiator koud is. Zes radiatoren doen kost een uur, hooguit twee als je de folie netjes op maat wilt hebben en de muur eerst schoonmaakt.
Wat je verder wint in dezelfde middag
Wie toch achter de radiatoren zit, kan meteen twee andere dingen doen die in een jaren 70-woning veel opleveren. Ontlucht de radiatoren, want lucht bovenin verlaagt de warmteafgifte en dwingt de ketel harder te werken. En controleer of er een radiator staat die je zelden nodig hebt, zoals in een logeerkamer; een radiatorkraan dichtdraaien scheelt meer dan folie ooit kan doen. Een lage aanvoertemperatuur op de cv-ketel, bijvoorbeeld 60 in plaats van 80 graden, is een derde ingreep die vaak meer bespaart dan alle folie bij elkaar en in dezelfde middag te regelen is.
Waar radiatorfolie in het rijtje maatregelen thuishoort
Radiatorfolie is een kleine maatregel met een grote verhouding tussen opbrengst en kosten, maar het is geen vervanging voor isolatie. Spouwmuurisolatie in dezelfde jaren 70-woning bespaart 300 tot 500 kuub per jaar, ongeveer vijf tot tien keer zoveel als folie, en kost rond de 1.500 tot 2.500 euro, met een terugverdientijd van drie tot vijf jaar. Folie is wat je doet in de eerste week van het stookseizoen, terwijl je de offerte voor de spouw aanvraagt. Na de spouwmuurisolatie laat je de folie gewoon zitten; het kwaad kan niet, het levert alleen minder op.
De rekensom onder de streep
Zes radiatoren aan ongeïsoleerde buitenmuren in een jaren 70-woning: 50 tot 90 kuub gas per jaar minder, 65 tot 120 euro besparing, 40 tot 60 euro investering, terugverdiend binnen één winter. Met een nageïsoleerde spouw zakt dat naar 10 tot 15 kuub en 15 tot 20 euro per jaar. In beide gevallen is het geld goed besteed, maar in het eerste geval is het bijna gratis warmte die je anders de tuin in stookt.
